1. Giriş
İş İspatı (Proof-of-Work, PoW), Bitcoin ve Ethereum gibi büyük kripto paraların temel fikir birliği mekanizmasıdır; işlemleri doğrulamak ve yeni bloklar oluşturmak için hesaplama çabası gerektirerek blok zincirini güvence altına alır. Ancak, madencilikten elde edilen muazzam finansal ödüller, özellikle Uygulamaya Özel Entegre Devreler (ASIC'ler) olmak üzere özel donanım alanında bir silahlanma yarışına yol açmıştır. Bu, pahalı, özel ASIC'lere erişimi olan birkaç kuruluşun ağın hash gücünün orantısız bir payını kontrol ettiği madencilik merkezileşmesiyle sonuçlanmış ve blok zinciri teknolojisinin merkeziyetsizlik ilkesini zayıflatmıştır. HashCore, bir paradigma değişimi önermektedir: PoW'u ASIC'e dirençli hale getirmek yerine, genel amaçlı işlemciyi (GPP) fiili ASIC haline getirir.
2. ASIC Merkezileşmesi Sorunu
Temel sorun ekonomik ve erişilebilirlik temellidir. ASIC geliştirme sermaye yoğun, zaman alıcıdır ve genellikle birkaç üretici tarafından gizlilikle örtülüdür. Bu, yüksek giriş engelleri oluşturarak madencilik gücünü yoğunlaştırır ve %51 saldırıları riskini artırır. Çoğu kullanıcı için rekabetçi ASIC'leri satın almak ve işletmek pratik değildir, bu da büyük kripto para kullanıcı kitlesi ile küçük gerçek madenciler havuzu arasında bir ayrışmaya yol açar. Bu merkezileşme, ağ güvenliği ve merkeziyetsizlik için sistematik bir risk oluşturur.
Temel Sorun Metrikleri
Giriş Engeli: Rekabetçi ASIC'ler için yüksek sermaye maliyeti.
Madenciden Kullanıcıya Oran: Orantısız şekilde az sayıda madenci.
Güvenlik Riski: Koordineli saldırılara karşı artan hassasiyet.
3. HashCore Tasarım Felsefesi
HashCore geleneksel sorunu tersine çevirir. Bir PoW fonksiyonu tasarlayıp sonra başkalarının bunun için ASIC yapması yerine, HashCore, herkesin zaten sahip olduğu donanımın—genel amaçlı işlemcinin (ör. x86, ARM CPU'lar)—görev için en verimli donanım olacak şekilde tasarlanmıştır.
3.1. Tersine Kıyaslama
Bu köşe taşı kavramdır. Intel ve AMD gibi çip tasarımcıları, standart kıyaslama paketlerinde (ör. SPEC CPU 2017) iyi performans göstermeleri için CPU'larını optimize etmeye milyarlar harcar; bu paketler gerçek dünya hesaplama iş yüklerinin çeşitli bir setini temsil eder. HashCore, tam da bu kıyaslama iş yüklerini taklit eden "widget" adı verilen sözde rastgele oluşturulmuş yapılardan PoW fonksiyonunu inşa ederek bundan yararlanır. Bu nedenle, SPEC için optimize edilmiş bir CPU, tasarım gereği HashCore için de optimize edilmiştir.
3.2. Widget Tabanlı Mimari
HashCore fonksiyonu SHA-256 gibi statik bir hash değildir. Çalışma zamanında dinamik olarak bir araya getirilen hesaplama "widget"larının bir dizisidir. Her widget, temel hesaplama kaynaklarını (ALU, FPU, önbellek, bellek bant genişliği) zorlamak için tasarlanmış genel amaçlı işlemci komutları dizisini yürütür. Widget'ların belirli kombinasyonu ve sırası, blok başlığı girdisine dayalı olarak sözde rastgele belirlenir, bu da iş yükünün donanımda önceden hesaplanamamasını veya önemsiz şekilde optimize edilememesini sağlar.
Temel Kavrayışlar
- Demokratikleşme: Mevcut tüketici donanımını rekabetçi madencilik ekipmanına dönüştürür.
- Kaldıraçlı Optimizasyon: Milyarlarca dolarlık CPU AR-GE'sinden faydalanır.
- Dinamik Savunma: Çalışma zamanı widget oluşturma, statik donanım optimizasyonunu engeller.
4. Teknik Uygulama ve Güvenlik
4.1. Çakışma Direnci İspatı
Makale, widget çıktılarını birleştiren temel ilkelin kendisi çakışmaya dirençli olduğu sürece, HashCore'un widget uygulamasından bağımsız olarak çakışmaya dirençli olduğuna dair resmi bir ispat sunar. Güvenlik, bu kriptografik ilkelin (ör. bir Merkle-Damgård yapısı) güvenliğine indirgenir. Sözde rastgele widget oluşturma, genel fonksiyonun çıktısının öngörülemez ve güvenli olmasını sağlar.
4.2. Matematiksel Temel
PoW, aşağıdaki koşulu sağlayan bir nonce $n$ bulmak olarak kavramsallaştırılabilir: $$\text{HashCore}(\text{BlokBaşlığı}, n) < \text{Hedef}$$ Burada $\text{HashCore}(H, n)$ şu şekilde hesaplanır: $$F( W_1( H || n || s_1), W_2( H || n || s_2), ..., W_k( H || n || s_k) )$$ Burada, $H$ blok başlığı, $n$ nonce, $s_i$ $H$ ve $n$'den sözde rastgele türetilen tohumlar, $W_i$ widget fonksiyonları ve $F$ çakışmaya dirençli bir birleştirme fonksiyonudur (hash gibi). Widget dizisi ve parametreleri, bir üretici fonksiyonu $G(H, n)$ tarafından belirlenir.
5. Analiz ve Çıkarımlar
Endüstri Analisti Perspektifi
5.1. Temel Kavrayış
HashCore sadece başka bir "ASIC'e dirençli" algoritma değildir; mevcut donanım ekosisteminin stratejik bir şekilde benimsenmesidir. Gerçek deha, trilyon dolarlık yarı iletken endüstrisinin belirli bir problem sınıfı için mükemmel "ASIC"i zaten inşa ettiğini—CPU'yu—fark etmektir. Ethereum'un Ethash'i gibi projeler ASIC'lere direnmek için bellek zorluğunu hedefledi, ancak Ethash ASIC'lerinin nihai gelişiminin kanıtladığı gibi bu bir geciktirme taktiğidir. HashCore'un yaklaşımı daha temeldir: PoW'un ekonomik teşviklerini küresel donanım üretiminin ekonomik gerçekleriyle uyumlu hale getirir. Merkeziyetsizliği savunulması gereken kırılgan bir hedef değil, varsayılan bir özellik haline getirir.
5.2. Mantıksal Akış
Mantık ikna edici derecede basittir: 1) Sorunu tanımla (ASIC odaklı merkezileşme). 2) Kök nedenini teşhis et (PoW fonksiyonları yaygın CPU iş yüklerine benzemez). 3) Çözüm alanını tersine çevir: ASIC üreticilerini yenemiyorsan, onları senin için çalıştır. PoW'u "CPU'ların zaten iyi olduğu her şey" olarak tanımlayarak, Intel, AMD ve ARM'ın sürekli, büyük AR-GE yatırımlarından yararlanırsın. Bu, uzmanlaşma için hareketli bir hedef yaratır; biri bugünün widget karışımı için statik bir devre tasarladığında, bir sonraki bloğun sözde rastgele oluşturma süreci farklı bir CPU alt sistemini vurgulayabilir. Bu dinamik karmaşıklık, belirli donanıma aşırı uyumu önlemek için bazı sinir ağı budama tekniklerindeki rastgele mimariler gibi diğer alanlardaki kavramları yansıtır.
5.3. Güçlü ve Zayıf Yönler
Güçlü Yönler:
- Gerçek Erişilebilirlik: Madencilik engelini standart bir dizüstü veya masaüstü bilgisayar maliyetine indirger, potansiyel olarak milyarlarca cihazın anlamlı şekilde katılmasını sağlar.
- Sürdürülebilir Merkeziyetsizlik: Madencilik dağılımını cihaz sahipliği dağılımıyla uyumlu hale getirir.
- Geleceğe Dayanıklılık: Gelecekteki on yıllar boyunca CPU mimari iyileştirmelerinden (daha fazla çekirdek, yeni komutlar, daha iyi önbellekler) otomatik olarak yararlanır.
- Enerji Yönlendirme: Veri merkezlerindeki ve kişisel cihazlardaki mevcut boş hesaplama döngülerini, tek parça ASIC çiftliklerinden daha verimli kullanabilir.
- Performans Açığı: Bir GPP, sabit bir görev için özel olarak üretilmiş bir ASIC'ten her zaman mutlak verimlilikte daha az verimli olacaktır. Asıl soru, dolar başına performans ve erişilebilirlik arasındaki denge-takasın buna değip değmediğidir. Başlangıç hash oranları mevcut ASIC ağlarından kat kat daha düşük olacaktır, bu da önemli bir topluluk desteği ve güvenlik için yeni bir ekonomik model gerektirir.
- Yeni Merkezileşme Vektörleri: Risk, ASIC sahipliğinden bulut bilişim kaynaklarının (AWS, Google Cloud) kontrolüne kayar. Kötü niyetli bir aktör, kısa vadeli bir saldırı için geniş CPU çiftliklerini ucuza kiralayabilir; bu, sermaye yoğun ASIC'lerle daha az mümkün olan bir sorundur.
- Uygulama Karmaşıklığı ve Doğrulama:
Dinamik olarak oluşturulan, karmaşık bir iş yükü, güvenlik açıkları veya fikir birliği hataları ortaya çıkarmadan farklı düğümler arasında doğru şekilde uygulamak ve doğrulamak daha zordur. Bunu SHA-256'nın zarif basitliğiyle karşılaştırın.
- Diğer Donanımları Göz Ardı Eder: Aynı zamanda yaygın ve güçlü olan GPU'lar birincil hedef değildir. GPU iş yükleri için optimize edilmiş bir HashCore varyantı ortaya çıkabilir ve uzmanlaşma döngüsünü yeniden başlatabilir.
5.4. Uygulanabilir Öngörüler
Blok zinciri mimarları ve kripto-ekonomistler için HashCore zorunlu bir düşünce deneyidir. "İş yoluyla güvenlik"in gerçekte ne anlama geldiğini yeniden değerlendirmeye zorlar. Bu, ham, mutlak saniyedeki hash sayısı mıdır, yoksa bu hash gücünün dağılımı mıdır? İkincisi, sansüre direnç için tartışmasız daha önemlidir.
Öneriler:
- Hibrit Yaklaşım: Yeni blok zincirleri, maksimum derecede merkeziyetsiz bir madenci tabanı oluşturmak için başlangıçta HashCore benzeri bir PoW'u ciddi şekilde düşünmeli, potansiyel olarak daha sonra diğer mekanizmalara geçiş yapmalı veya onlarla birleştirmelidir (ör. Hisse İspatı, PoS).
- Bulut Riskini Azaltma: Protokol tasarımları, erken PoS sistemlerindeki "hiçbir şey riske atılmadı" probleminden öğrenerek, daha uzun dönem süreleri veya teminat gereksinimleri gibi kısa vadeli kiralama saldırıları için caydırıcıları içermelidir.
- Standartlaştırma ve Denetim: Kripto topluluğu, widget kütüphanesini ve üretim fonksiyonunu kritik güvenlik bileşenleri olarak ele almalı ve onları kriptografik ilkellerle aynı titiz denetime tabi tutmalıdır.
- Ekonomik Modelleme: Güvenliğin yoğunlaşmış sermayeden ziyade düşük güçlü madencilerin dağınık tabanından türediği yeni tokenomik modellere ihtiyaç vardır. Bu, blok ödüllerini ve işlem ücreti dağılımlarını yeniden düşünmeyi içerebilir.
6. Gelecekteki Uygulamalar ve Yönelimler
HashCore'un arkasındaki ilkeler kripto para madenciliğinin ötesine uzanır.
- Merkeziyetsiz Fiziksel Altyapı Ağları (DePIN): HashCore, genel amaçlı hesaplama kaynaklarının paylaşımını teşvik eden ağları (ör. renderlama, bilimsel hesaplama) güvence altına alabilir; burada işin kendisi faydalıdır ve PoW ağı güvence altına alır.
- Uyarlanabilir Faydalı İş İspatı: Widget'lar, zinciri güvence altına almanın bir yan ürünü olarak doğrulanabilir faydalı hesaplamalar (ör. protein katlanması, matematiksel problem çözme) gerçekleştirecek şekilde tasarlanabilir, böylece "Faydalı İş İspatı" vizyonuna doğru ilerlenebilir.
- Çoklu Mimari Desteği: Gelecek sürümler, farklı yaygın mimariler için optimize edilmiş widget paketlerini (mobil için ARM, yükselen IoT için RISC-V) içerebilir, böylece heterojen ancak adil bir madencilik manzarası yaratılabilir.
- Sıfır Bilgi İspatları ile Entegrasyon: Bazı widget dizilerinin karmaşık, paralelleştirilemez doğası, yapılan işin kompakt ispatlarını oluşturmak için zk-SNARK'lar ile birlikte kullanılabilir, böylece hafif istemciler için daha hafif doğrulama sağlanabilir.
7. Kaynaklar
- Georghiades, Y., Flolid, S., & Vishwanath, S. (Yıl). HashCore: Genel Amaçlı İşlemciler için İş İspatı Fonksiyonları. [Konferans veya Dergi Adı].
- Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: Eşler Arası Elektronik Nakit Sistemi.
- Back, A. (2002). Hashcash - Bir Hizmet Reddi Karşı Önlemi.
- SPEC CPU 2017. Standard Performance Evaluation Corporation. https://www.spec.org/cpu2017/
- Buterin, V. (2013). Ethereum Beyaz Kitap: Yeni Nesil Akıllı Sözleşme ve Merkeziyetsiz Uygulama Platformu.
- Dwork, C., & Naor, M. (1992). İşlem Yoluyla Fiyatlandırma veya İstenmeyen Postayla Mücadele. CRYPTO '92.
- Zhu, J., vd. (2017). Döngü-Tutarlı Çekişmeli Ağlar Kullanarak Eşleştirilmemiş Görüntüden Görüntüye Çeviri. ICCV 2017. (CycleGAN, HashCore'un genel donanım için tasarımına benzer şekilde, genel bir problem alanı için tasarlanmış bir çerçeve örneği olarak).